Son Dakika

Orta Asya'dan Anadolu'ya 'Türk Coğrafyasında Ekmek Kültürü'

Ekmek Türk dünyasında asırlar boyu kutsal sayılarak büyük önem atfedilmiştir.

Ekmek Çeşitleri 10.09.2020, 15:39 10.09.2020, 15:39
Orta Asya'dan Anadolu'ya 'Türk Coğrafyasında Ekmek Kültürü'

Ekmek Türk dünyasında asırlar boyu kutsal sayılarak büyük önem atfedilmiştir. Sofraların vazgeçilmezi olan ekmek, hem inancın hem de geleneklerin bir gereği olarak daima ana yiyecek olarak görülmüştür. Türk dünyasında genel olarak ekmeğe “etmek” denildiğini görmekteyiz. 

Uygurlar ve 11-13. yüzyıllar arasında hüküm süren Harzemşahlar ise ekmeğe “ötmek” tabirini uygun görmüştür. Ekmek yapım metotlarına bakılacak olursa köze veya küle gömme yöntemlerine rastlarız. Pişirme yöntemi olarak bakıldığında ise tandır ekmeği ve fırın ekmeği üretildiği anlaşılmaktadır. 

Ekmek yapımında kullanılan ana malzeme itibariyle darı ekmeği, mısır ekmeği ve arpa ekmeği ön plandadır. Ayrıca;

  • • Közde pişirilen ekmeğe közmen (közleme)
  • • Külde pişirilen ekmeğe gömeç (kümeç)
  • • Yağla yoğrulduktan sonra tandır veya fırında pişirilen hamura ise kakurgan

adı verilirdi. Öte yandan iyi elenmiş buğdaydan yapılana “has ekmek” (ak ötmek), darı ya da arpadan yapılana ise kara ekmek deniyordu.

Orta Asya

Kara ekmek
Türklerin En Fazla Tükettiği Ekmek Çeşitleri

Kimi Türk boyları süt ilave etmek suretiyle ekmeklerini beyazlaştırırken “yalaçı yuga" adı verilen ince katmerli forma ait bir ekmeği de severek tüketiyorlardı. Kırılgan ve çok ince eşyalara eski Türkler “yuvka” sıfatını uygun görmüş, buna istinaden ince ekmeğe de “yupka” demişlerdir. İnce ekmeklere örnek olarak büskeç, sinçü ve bazlama örnek olarak gösterilebilir. 

Orta Asya

Bazlama
Yufka ile somun arasında bir inceliğe sahip ekmeğe sinçü, pide ve yufka aralığındaki ince ekmeğe de püşkel deniyordu. Yağ veya peynir sürülen yufkayı “bir tikim türmek” diyerek yiyen eski Türk toplumlarında kimi zaman hamur içine ceviz ve kavurma konulduğu da bilinmektedir. İtinayla pişirilen ekmekleri mayalandırmış, içine yağ koyarak “kevşem ekmek” üretmişlerdir.

İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü UNESCO Listesinde

Orta Asya

İnce ekmek (Yufka)
2016 yılında kısa adı UNESCO olan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’ne yapılan başvuru üzerine “İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü” Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne eklenmiştir. Burada geçen ince ekmek Azerbaycan, Kazakistan, İran, Kırgızistan ve Türkiye toplumlarınca ortak bir paylaşma kültürünü de simgelemektedir. Söz konusu başvuru da bu ülkeler tarafından ortaklaşa yapılmıştır. Bu ince ekmek, bahsi geçen ülkelerde Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka gibi adlarla anılmakta, buğday ya da çavdar unundan mayasız veya mayalı olarak yapılmaktadır.

Kaynak: turktoyu.com

#Ekmek #Fırın #ekmek kültürü #anadolu ekmek #tandır #yemek #has ekmek #kara ekmek #kümeç #közleme #kakurgan #bazlama #yufka
Yorumlar (0)
5
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Namaz Vakti 26 Nisan 2026
İmsak 06:49
Güneş 08:21
Öğle 13:10
İkindi 15:29
Akşam 17:49
Yatsı 19:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1.  Galatasaray 30 71
2.  Fenerbahçe 30 67
3.  Trabzonspor 30 65
4.  Beşiktaş 30 55
5.  Başakşehir FK 31 51
6.  Göztepe 31 51
7.  Samsunspor 30 42
8.  Çaykur Rizespor 31 37
9.  Konyaspor 30 37
10.  Gaziantep FK 31 37
11.  Kocaelispor 30 36
12.  Alanyaspor 30 33
13.  Kasımpaşa 31 31
14.  Eyüpspor 31 28
15.  Antalyaspor 31 28
16.  Kayserispor 31 26
17.  Gençlerbirliği 30 25
18.  Fatih Karagümrük 30 20
Takımlar O P
1.  Erzurumspor FK 36 79
2.  Esenler Erokspor 36 73
3.  Amed SK 36 72
4.  Çorum FK 36 67
5.  Bodrum FK 36 63
6.  Pendikspor 36 59
7.  Bandırmaspor 36 56
8.  Keçiörengücü 36 54
9.  Manisa FK 36 52
10.  Sivasspor 36 50
11.  Van Spor FK 37 49
12.  Iğdır FK 36 49
13.  İstanbulspor 37 49
14.  Ümraniyespor 37 46
15.  Sarıyer 36 46
16.  Boluspor 36 45
17.  Serik Belediyespor 37 39
18.  Sakaryaspor 36 34
19.  Hatayspor 37 11
20.  Adana Demirspor 37 6
Takımlar O P
1.  Arsenal 34 73
2.  Manchester City 33 70
3.  Manchester United 33 58
4.  Liverpool 34 58
5.  Aston Villa 34 58
6.  Brighton & Hove Albion 34 50
7.  Bournemouth 34 49
8.  Chelsea 34 48
9.  Brentford 33 48
10.  Fulham 34 48
11.  Everton 34 47
12.  Sunderland 34 46
13.  Crystal Palace 33 43
14.  Newcastle United 34 42
15.  Leeds United 34 40
16.  Nottingham Forest 34 39
17.  West Ham United 34 36
18.  Tottenham 34 34
19.  Burnley 34 20
20.  Wolverhampton 34 17
Takımlar O P
1.  Barcelona 33 85
2.  Real Madrid 33 74
3.  Villarreal 32 62
4.  Atletico Madrid 33 60
5.  Real Betis 33 50
6.  Getafe 33 44
7.  Celta Vigo 32 44
8.  Real Sociedad 32 42
9.  Athletic Bilbao 33 41
10.  Osasuna 32 39
11.  Valencia 33 39
12.  Rayo Vallecano 32 38
13.  Espanyol 32 38
14.  Girona 33 38
15.  Deportivo Alaves 33 36
16.  Mallorca 33 35
17.  Elche 32 35
18.  Sevilla 32 34
19.  Levante 32 32
20.  Real Oviedo 32 28

Gelişmelerden Haberdar Olun

@