Kayıt dışı çalıştırılıyor! Destek de alamıyorlar!

Yeme-içme sektörünün bel kemiği garsonlar... Pandemi dönemiyle birlikte restoranların kapanması belki de en çok onları etkiledi. Kimisi köyüne geri döndü, kimisi başka işlerde çalışmaya başladı. Sektörde faaliyet gösteren 200 bin işletmede yaklaşık 2.8 milyon kayıtlı garson çalıştığı biliniyor. Ancak bu rakama kayıtsız çalıştırılanlar da eklenince bu işten ekmeğini kazananların sayısı bir hayli yükseliyor. Garsonluk mesleğini yapanların dertleriyse bitmiyor.

Gündem 18.04.2021, 22:54 18.04.2021, 22:54
Kayıt dışı çalıştırılıyor! Destek de alamıyorlar!

Yeme-içme sektörü, son 1.5 yıldır pandemi nedeniyle tüm dünyada en büyük zarara uğrayan sektörlerin başında geliyor. Garsonlar da bu zarardan payına düşeni alıyor. İşletmelerin kapanmasıyla birlikte çalışanların çoğu memleketine giderken, geri kalanlar geçimlerini sağlamak adına farklı meslek gruplarına yöneldi. Sigortalı olanlar bu süreçte devlet desteklerinden faydalanabilirken, sigortasız çalışan binlerce garson hiçbir destek alamadı.

MAAŞLAR DÜZENLİ DEĞİL

Pandemi nedeniyle yaşanan sıkıntıların dışında sektörde başka sorunlar olduğunu da belirten İstanbul Yeditepe Aşçılar ve Garsonlar Derneği Başkanı Mehtap Eren, “Birçok meslektaşımızın sigortası maaşı üzerinden yatırılmıyor ve maaşlarını düzenli alamıyorlar. Ayrıca çalışma saatleri uzadıkça uzuyor. Kanunun belirlemiş olduğu saat dilimi 10 saat olup bunun 2 saati dinlenme ve yemek molası. Ama sektörde işler böyle ilerlemiyor. Günde 12 saat ve daha fazla çalışan arkadaşlarımız var” dedi.

MESAİ SAATLERİ DEĞİŞKEN

Mesai ücretlerini veren işletmeler olduğu kadar vermeyenlerin de olduğunu söyleyen Eren, “Garsonluk mesleği ağır meslek dalları arasında olduğu için meslektaşlarımızın sigortalı olması gerekli. Sigortalı olmadıkları takdirde haklarını almakta zorlanıyorlar. Meslektaşlarımız, mesai saatlerinin düzenli olmasını ve servis imkanının sağlanmasını talep ediyor” dedi. Sektördeki maaşların değişken olduğunu da belirten Eren, 3.500-4.000 lira arasında maaş alındığını dile getirdi.

MEVSİMLİK İŞLERE GİTMEYE BAŞLADILAR

19 yıldır garsonluk yaparak ekmeğini kazandığını belirten Hasan Tınkır, devletin verdiği desteklerden faydalandıklarını ancak desteklerin yeterli olamadığını söyledi. Bu dönemde birçok arkadaşının iş değiştirdiğini veya tasını tarağını toplayıp memlekete gittiğini ifade eden Tınkır,“Kimisi fabrikada kimisi de mevsimlik, geçici işlerde çalışmaya başladı” dedi.

BİZİ HOR GÖRÜYORLAR

25 yıl garsonluk yapan Emrah Genç, pandemiyle birlikte kayıt dışılığın arttığını söylüyor. Sigortasız çalışanların destek alamadıklarını belirten Genç, “Normal zamanda ekmeğimizi bu işten çıkarabiliyorduk ama şimdi arkadaşlarımız eşinden dostundan para isteyecek duruma geldi. Geçinemeyenlerse memlekete dönüp ailelerinin yanına yerleşti” dedi. Bu dönem dışında meslek hayatı boyunca 14-15 saat çalıştığı uzun mesailer olduğunu söyleyen Genç, “Ben hiçbir zaman mesai ücreti almadım” dedi.

GİDEREK KABALAŞTILAR

İnsanların garsonlara olan tavrından da bahseden Genç, şunları söyledi: “Eskiden insanlar bize karşı daha hassas ve kibardı ama nesil değiştikçe daha da kabalaştılar. Bizi hor görmeye çalışıyorlar. Müşteri yüzünden işten kovulduğum ya da işi bıraktığım bile oldu. Oysa ki biz sadece hizmet veriyoruz, orada müşteriden azar işitmek için para almıyoruz. Tabii ki garsonların da müşteri ayırmadan herkese eşit davranması önemli.”

GELİR KAYBI YAŞANDI

Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl de bir restoranda en önemli şeyin ekip oluşturmak olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi: “Pandemide tabii ki en önemli destek Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) oldu. Ekip dağılması gibi problemler minimize edildi. Bu destek bir garsonun hayatını idame ettirebilmesi için tam anlamıyla yeterli değildi. Bu süreçte TÜRES olarak birçok paydaşımızla birlikte çalışanları destekledik. Garsonların bu süreçte yaşadığı en büyük problem gelir kaybı ve kısıtlı imkanlarla geçinmek durumunda kalması oldu.”

BEKLENTİLER NELER?

‘Özellikle büyük şehirlerdeki hayat pahalılığı nedeniyle birçok çalışanımız süreci memleketinde geçirmeyi tercih etti. Ancak pandemi bittiğinde onların geri döneceğini öngörüyoruz’ diyen Bingöl, garsonların taleplerini şöyle sıraladı: “Garsonlar KÇÖ’nün ve mayısta son bulacak işten çıkarma yasağının devam etmesini istiyor. İşverenler ise KÇÖ’nün devam etmediği bir durumda işten çıkarma yasağı konusunda zorluk yaşayacaktır. Her ikisinin de beraber devam etmesi gerek. Yine ücretsiz izin desteğinin asgari ücret seviyesine çekilmesi yönünde de bir talep var.”

(Hülya ÇAYLAK- Posta)

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Ocak 2023
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:57
Akşam 18:21
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6

Gelişmelerden Haberdar Olun

@