Kayıt dışı çalıştırılıyor! Destek de alamıyorlar!

Yeme-içme sektörünün bel kemiği garsonlar... Pandemi dönemiyle birlikte restoranların kapanması belki de en çok onları etkiledi. Kimisi köyüne geri döndü, kimisi başka işlerde çalışmaya başladı. Sektörde faaliyet gösteren 200 bin işletmede yaklaşık 2.8 milyon kayıtlı garson çalıştığı biliniyor. Ancak bu rakama kayıtsız çalıştırılanlar da eklenince bu işten ekmeğini kazananların sayısı bir hayli yükseliyor. Garsonluk mesleğini yapanların dertleriyse bitmiyor.

Gündem 18.04.2021, 22:54 18.04.2021, 22:54
Kayıt dışı çalıştırılıyor! Destek de alamıyorlar!

Yeme-içme sektörü, son 1.5 yıldır pandemi nedeniyle tüm dünyada en büyük zarara uğrayan sektörlerin başında geliyor. Garsonlar da bu zarardan payına düşeni alıyor. İşletmelerin kapanmasıyla birlikte çalışanların çoğu memleketine giderken, geri kalanlar geçimlerini sağlamak adına farklı meslek gruplarına yöneldi. Sigortalı olanlar bu süreçte devlet desteklerinden faydalanabilirken, sigortasız çalışan binlerce garson hiçbir destek alamadı.

MAAŞLAR DÜZENLİ DEĞİL

Pandemi nedeniyle yaşanan sıkıntıların dışında sektörde başka sorunlar olduğunu da belirten İstanbul Yeditepe Aşçılar ve Garsonlar Derneği Başkanı Mehtap Eren, “Birçok meslektaşımızın sigortası maaşı üzerinden yatırılmıyor ve maaşlarını düzenli alamıyorlar. Ayrıca çalışma saatleri uzadıkça uzuyor. Kanunun belirlemiş olduğu saat dilimi 10 saat olup bunun 2 saati dinlenme ve yemek molası. Ama sektörde işler böyle ilerlemiyor. Günde 12 saat ve daha fazla çalışan arkadaşlarımız var” dedi.

MESAİ SAATLERİ DEĞİŞKEN

Mesai ücretlerini veren işletmeler olduğu kadar vermeyenlerin de olduğunu söyleyen Eren, “Garsonluk mesleği ağır meslek dalları arasında olduğu için meslektaşlarımızın sigortalı olması gerekli. Sigortalı olmadıkları takdirde haklarını almakta zorlanıyorlar. Meslektaşlarımız, mesai saatlerinin düzenli olmasını ve servis imkanının sağlanmasını talep ediyor” dedi. Sektördeki maaşların değişken olduğunu da belirten Eren, 3.500-4.000 lira arasında maaş alındığını dile getirdi.

MEVSİMLİK İŞLERE GİTMEYE BAŞLADILAR

19 yıldır garsonluk yaparak ekmeğini kazandığını belirten Hasan Tınkır, devletin verdiği desteklerden faydalandıklarını ancak desteklerin yeterli olamadığını söyledi. Bu dönemde birçok arkadaşının iş değiştirdiğini veya tasını tarağını toplayıp memlekete gittiğini ifade eden Tınkır,“Kimisi fabrikada kimisi de mevsimlik, geçici işlerde çalışmaya başladı” dedi.

BİZİ HOR GÖRÜYORLAR

25 yıl garsonluk yapan Emrah Genç, pandemiyle birlikte kayıt dışılığın arttığını söylüyor. Sigortasız çalışanların destek alamadıklarını belirten Genç, “Normal zamanda ekmeğimizi bu işten çıkarabiliyorduk ama şimdi arkadaşlarımız eşinden dostundan para isteyecek duruma geldi. Geçinemeyenlerse memlekete dönüp ailelerinin yanına yerleşti” dedi. Bu dönem dışında meslek hayatı boyunca 14-15 saat çalıştığı uzun mesailer olduğunu söyleyen Genç, “Ben hiçbir zaman mesai ücreti almadım” dedi.

GİDEREK KABALAŞTILAR

İnsanların garsonlara olan tavrından da bahseden Genç, şunları söyledi: “Eskiden insanlar bize karşı daha hassas ve kibardı ama nesil değiştikçe daha da kabalaştılar. Bizi hor görmeye çalışıyorlar. Müşteri yüzünden işten kovulduğum ya da işi bıraktığım bile oldu. Oysa ki biz sadece hizmet veriyoruz, orada müşteriden azar işitmek için para almıyoruz. Tabii ki garsonların da müşteri ayırmadan herkese eşit davranması önemli.”

GELİR KAYBI YAŞANDI

Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl de bir restoranda en önemli şeyin ekip oluşturmak olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi: “Pandemide tabii ki en önemli destek Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ) oldu. Ekip dağılması gibi problemler minimize edildi. Bu destek bir garsonun hayatını idame ettirebilmesi için tam anlamıyla yeterli değildi. Bu süreçte TÜRES olarak birçok paydaşımızla birlikte çalışanları destekledik. Garsonların bu süreçte yaşadığı en büyük problem gelir kaybı ve kısıtlı imkanlarla geçinmek durumunda kalması oldu.”

BEKLENTİLER NELER?

‘Özellikle büyük şehirlerdeki hayat pahalılığı nedeniyle birçok çalışanımız süreci memleketinde geçirmeyi tercih etti. Ancak pandemi bittiğinde onların geri döneceğini öngörüyoruz’ diyen Bingöl, garsonların taleplerini şöyle sıraladı: “Garsonlar KÇÖ’nün ve mayısta son bulacak işten çıkarma yasağının devam etmesini istiyor. İşverenler ise KÇÖ’nün devam etmediği bir durumda işten çıkarma yasağı konusunda zorluk yaşayacaktır. Her ikisinin de beraber devam etmesi gerek. Yine ücretsiz izin desteğinin asgari ücret seviyesine çekilmesi yönünde de bir talep var.”

(Hülya ÇAYLAK- Posta)

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 25 Şubat 2024
İmsak 06:14
Güneş 07:39
Öğle 13:22
İkindi 16:24
Akşam 18:56
Yatsı 20:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 27 70
2. Galatasaray 26 69
3. Trabzonspor 26 43
4. Beşiktaş 26 43
5. Kasımpasa 27 39
6. Başakşehir 27 36
7. Rizespor 27 36
8. Antalyaspor 26 35
9. Kayserispor 27 35
10. Sivasspor 26 34
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 26 32
13. Ankaragücü 27 29
14. Hatayspor 27 29
15. Alanyaspor 26 29
16. Karagümrük 26 28
17. Gaziantep FK 27 28
18. Konyaspor 27 28
19. Pendikspor 26 26
20. İstanbulspor 26 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 23 55
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 23 43
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 23 40
6. Bandırmaspor 24 39
7. Ahlatçı Çorum FK 24 38
8. Boluspor 23 36
9. Gençlerbirliği 23 33
10. Erzurumspor 23 30
11. Keçiörengücü 23 29
12. Manisa FK 23 27
13. Ümraniye 24 27
14. Adanaspor 24 23
15. Şanlıurfaspor 23 22
16. Tuzlaspor 23 22
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. Newcastle 26 37
9. West Ham United 25 36
10. Chelsea 25 35
11. Wolves 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Brentford 25 25
16. Nottingham Forest 26 24
17. Everton 26 21
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 25 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 25 62
2. Barcelona 26 57
3. Girona 25 56
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 25 49
6. Real Sociedad 26 40
7. Real Betis 25 39
8. Valencia 25 36
9. Las Palmas 25 35
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 25 32
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 25 25
15. Sevilla 25 24
16. Mallorca 26 24
17. Celta Vigo 25 20
18. Cadiz 25 17
19. Granada 25 14
20. Almeria 26 9

Gelişmelerden Haberdar Olun

@