O ilde 5 yıldır Pazar günleri fırınlar tatil

Özellikle İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde fırıncıların çalışma saatleri ve izin kullanmadan yoğun ve uzun mesailerle çalışmaları süregelen bir tartışma konusu. Bu konuda yasal olarak fırınların haftada bir gün kapatılmasına dair izin çıkması beklenirken, pazar günleri fırınlarını kapatan il ve ilçeler var. Ardahan ili , Ardahan Çıldır ilçesi ve Ordu ilinin Kumru ilçesinde fırıncılar birlik olup bu uygulamaya geçti.

İlk olarak Ardahan ili Pazar günü tatil uygulaması yaptı. 2015 yılından beri Ardahan kent merkezindeki toplam 17 fırın, pazar günleri kapalı. Yaklaşık 6 ay öncesinden itibaren de nöbetçi fırın uygulamasıyla çalışılıyor.

Fırıncıların ortak kararı

Ardahan Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mustafa Morkoç, Ekmeğin Sesi’ne verdiği röportajda 5 yıl önce fırıncıları bir araya getirerek sorunun çözümü için kolları sıvadığını söyledi.

Yapılan toplantılarda fırıncıların ortak karar olarak pazarları tatil olsun önerisi oy birliği ile kabul edildi. 5 yıl önce fırıncıların aldığı bu ortak kararı Ardahan Belediyesi’ne götürdüğünü belirten oda başkanı Mustafa Morkoç,  “Başvuru sonrası da belediye meclisi tarafından tıpkı berber/kuaför için olduğu gibi fırınlar için de Pazar günü kapatma iznini yasal karara bağlattık.” dedi.

“Bir fırıncı 4-5 ayda bir nöbet tutuyor”

Yaklaşık 4 yıl boyunca pazar günleri hiçbir fırının açık olmadığını, son 6 ayda nöbetçi fırın sistemine geçtiklerini belirten Morkoç, kararın alınmasındaki amacın vatandaşlardan gelen şikayetler doğrultusunda halka taze ekmek sunmak olduğunu söyledi. Ardahan merkezde yaklaşık 40 bin nüfus bulunuyor. Morkoç “Ardahan il merkezinde toplam 17 fırın var. Hepsi uygulamaya sadık kalıyor. Bir fırıncı 4-5 ayda bir nöbet tutuyor” dedi. Nöbetçi fırınlar Pazar günü taze ekmeği sadece tezgahlarında satıyor. Ardahan merkezde kurumsal marketlere veya ekmek tedarikçisi firmalara pazar günü ekmek üretilmiyor.

Düzene uymayanların ruhsatları iptal edilecek

Belediye meclisinden çıkan “Pazar günleri tüm fırınların kapalı olması” yasal bir karar. Yani bu karara uymayıp fırınını açan esnafa yaptırım uygulanması söz konusu. Haksız rekabete yol açılmaması için tüm fırınlar pazar günleri denetleniyor. Kararın aksine fırınını açmış olan varsa hem ruhsatları iptal ediliyor hem de idari para cezası uygulanıyor. Başkan Morkoç “Ardahan merkezde uygulamaya karşı gelen olmadı şu ana kadar. Zaten fırıncılar bunu kendileri istedi, sayıca da azız, birbirini baltalayacak kimse yok burada” dedi.

Fırıncılar uygulamadan çok memnun

Fırıncı esnafı olarak çok memnunuz. Ardahan küçük bir yer. Pazar günleri kimse olmuyor. Dolayısıyla personel sıkıntısı yaşıyorduk, çalıştıracak kimse bulamıyorduk. 365 gün kimse çalışmak istemez, ailesi var işi gücü var insanların. Dolayısıyla tüm fırıncılar bu uygulamaya sahip çıkıyor. Düzeni bozacak kimse yok.

Emrah Gökçe
Doğuş Ekmek Fırını Sahibi

Uygulama tek kelimeyle mükemmel. Pazar günleri nöbetçi fırınlarda çalışanlar çift yevmiye alıyorlar. Pazar günü sadece nöbetçi fırının tezgahında çıkıyor ekmek. Herkesten önce esnaf bunu istiyordu. İşçi bulamıyorduk, izin yapmadan kimse çalışmak istemiyordu.

Murat Morkoç
Hancıoğlu Ekmek Fırını Sahibi

Ramazan ayında Pazar izni yok

Ramazan ayında bir ay boyunca hep açığız kapanma yok. Yasal olarak böyle. O nedenle de vatandaşımız çok memnun.

Murat Morkoç
Hancıoğlu Ekmek Fırını Sahibi

Bu uygulama ekmek israfını da önlüyor

Ayrıca bu uygulama ekmek israfının da önüne geçiyor. İnsanlar ekmek bayat diye çöpe atmıyor artık. Halkla konuştuğumuzda, pazar günleri nöbetçi fırın hariç hiçbir yerde ekmek bulamadıkları için cumartesiden kalan bayat ekmekleri değerlendirmeyi tercih ettiklerini söylüyorlar.

Emrah Gökçe
Doğuş Ekmek Fırını Sahibi

Çıldır ilçesi de aynı uygulamaya geçti

Ardahan merkezdeki fırıncıların ardından Çıldır ilçesinde de pazar günü açık olan fırınlar Ardahan’la aynı uygulamaya geçerek pazar günleri tek fırın uygulamasına başlattı.

İlçede bulunan 4 fırın anlaştı. Her hafta pazar günü sadece bir fırın çalışıyor, taze ekmek çıkarıyor. Diğer fırınlar ise kapalı. Bu uygulamaya geçilme sebebi ise hem çalışanların dinlenmesi hem de ekonomik anlamda azda olsa nefes almak için alınmış bir karar olduğu ifade ediliyor.

Bir diğer haber de Ordu’dan geldi

Bir diğer haberde Ordu’dan geldi. Ordu’nun Kumru ilçesinde fırıncılar anlaştı.

Bir süredir pazar tatili için çalışma yürüten fırıncılar, sonunda amacına ulaştı.

Kumru'da hizmet veren fırınlar pazar günleri ekmek çıkarmayacak, çıkaran fırınlar hakkında ise işlem yürütülecek. 8 Mart itibariyle bu uygulama başladı. Pazar günü çalışmamanın yanında ekmek fiyatları da 2.5 TL oldu. Ramazan ve bayramlarda ise, bu karar uygulanmayacak.

Büyük şehirler ne yapmalı?

Fırıncıların çalışma şartları ve özellikle izin kullanmadan çalışmaları uzun zamandır çözülemeyen bir sorun. Özellikle İstanbul merkezli yapılan toplantılarda kurum ve kuruluşlar bu konunun çözüme kavuşturulmasını her fırsatta dile getiriyor. Ancak bu sorun şu ana kadar çözüme kavuşabilmiş değil. Çözülememesinin en büyük sebebi ise büyük şehirlerdeki kalabalık nüfus sorunu. Küçük illerde böyle bir uygulama rahatlıkla hayata geçirilebilirken büyük şehirlerdeki nüfus yoğunluğu ve bu yoğunluğa bağlı fazla talep, sorunun çözümüne engel teşkil ediyor.

Konu ile ilgili başvurduğumuz danışmanlık şirketlerine göre maliyeti yüksek olmakla beraber bir proje üretilebilir. Proje tamamlandıktan sonra ise Büyük Şehir Belediye Meclisinden karar çıkarılması gerekiyor.

Şirket yetkilileri yapılacak projenin büyük şehirlerde ve özellikle İstanbul’da mahallelerden başlayarak şekillendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Her ilçenin kaç mahallesi olduğu, bu mahallelerde kaç fırın çalıştığı tespit edilmeli. Araştırmalardan ortaya çıkacak veriler doğrultusunda nöbetçi fırın sistemi oluşturulmalı. Vatandaşın taze ekmek tüketme hakkı ile beraber ekmek tedarik eden firmaların da mağdur edilmemesi ve fırıncılarımızın ekonomik fayda sağlamaları projede gösterilmesi gereken hassasiyetlerin başında yer alıyor.

Bu teşkilatlanmaya yönelik çok yönlü bir çalışma planı çıkarılması gerektiğini söyleyen yetkililer doğal olarak proje maliyetinin de yüksek çıkacağını ifade ediyor. Ancak yine de sadece proje yapmak yeterli değil; yetkililer “En önemli adımlardan ikincisi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisinin fırınların pazar günü kapalı olması ile ilgili yasal karar alması gerekiyor” diyor.