Sözleşmeli üretimde yeni dönem başlıyor

Sözleşmeli üretimde taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıklarda önce arabulucu devreye girecek sorun çözülmezse mahkeme süreci başlayacak.

Ekonomi 22.09.2023, 15:44 22.09.2023, 15:49
Sözleşmeli üretimde yeni dönem başlıyor

Tarım Yasası’nın 13. maddesinde yapılan değişiklik kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı “Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik “ 15 Eylül 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Ekonomim'den Ali Ekber Yıldırım'ın köşesinde aktardığına göre, sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla yürürlüğe konulan yönetmelik, tarımsal üretim sözleşmelerinde yer alan tarafların haklarının korunması ve sorumluluklarının belirlenmesi için sözleşmenin taraflarında aranacak vasıflar, sözleşmeye konu ürünün teslim ve tesellüm koşulları, fiyat ve miktardaki değişim oranları, ayni ve nakdi avansın sınırları ve kapsamı ile tarımsal üretim sözleşmesine ilişkin diğer hükümleri kapsıyor.

İHTİYAÇ HALİNDE BAKANLIK SÖZLEŞMELİ ÜRETİM YAPTIRACAK

Sözleşmeli Üretim Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre Tarım ve Orman Bakanlığı ihtiyaç halinde sözleşmeli üretim yaptırabilecek. Maddede şöyle deniliyor: “ Sözleşmeli üretimde irade serbestisi esastır. Ancak salgın hastalıklar, tarım ürünleri ticaretinde yaşanan gelişmeler karşısında arz güvenliğinin sağlanması, tarımsal üretimin iç veya dış talebe uygun olarak ayarlanması veya bitki ve hayvan sağlığının korunması amacıyla, ihtiyaç halinde Bakanlıkça belirlenen ürün veya ürün grupları sözleşmeli olarak üretilir.”

TARIMSAL ÜRETİM SÖZLEŞMESİ NASIL DÜZENLENECEK?

Sözleşmeli Üretim Yönetmeliği’nin 8. maddesinde tarımsal üretim sözleşmesinin nasıl düzenleneceğine yer veriliyor. Buna göre, tarımsal üretim sözleşmesi en az 12 punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir şekilde 3 nüsha olarak düzenlenecek. Sözleşmenin güvenli elektronik imza veya el yazısıyla imzalanmış olması zorunlu olacak.

Sözleşmelerin; bitkisel üretimde; tek yıllık bitkilerde ekim veya dikimden önce, çok yıllık bitkilerde ürünün kendine özgü üretim sezonu başlangıcından önce imzalanacak.

Hayvansal üretimde; çiğ sütte ürünün tesliminden önce, besicilik, kanatlı yetiştiriciliği ve arı ürünleri üretiminde üretim dönemi başlangıcından önce imzalanacak.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılacak yumurta, yavru ya da büyütme amacıyla kullanılan canlı materyallerin sözleşmede istenilen ağırlığa ulaşmasından en az 3 ay önce, imzalanması esastır. Bakanlık, ürün veya ürün grupları özelinde sözleşme imza dönemlerini ayrıca yayımlayabilir.

ÖZEL HÜKÜMLERE YER VERİLEBİLİR

Sözleşmelerde; taraflara, ürüne, üretim yerine, üretim miktarına, üretim yöntem ve koşullarına, ürünün teslimine, fiyatına, fiyat belirleme ve güncelleme usullerine, ayni ve nakdi avansa, mücbir sebeplerin tespiti ve uygulanmasına ilişkin bilgiler ile taraflarca belirlenecek özel hükümlere yer verilir.

Üretici, alıcı tarafından talep edilmesi halinde, bir önceki üretim döneminde hangi ürünü ürettiği ile ekim nöbetine ve su kısıtına göre müteakip yıllarda aynı üretim yerinde hangi ürünleri üretmesi gerektiğine ilişkin belgeyi il/ilçe müdürlüğünden temin ederek sözleşme imzalanmadan önce alıcıya teslim eder.

SÖZLEŞMELİ HAYVANCILIK İÇİN ÖZEL HÜKÜMLER

Sözleşmeli Üretim Yönetmeliği’ne göre, kuruluşuna Tarım ve Orman Bakanlığı’nca izin verilen, merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve merkez birliğine üye olan, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı örgütler, yetki aldığı üreticisi adına sözleşmeli hayvansal üretime ilişkin iş ve işlemleri yürütebilir.

Sözleşmeli besicilikte; sözleşme konusu kasaplık hayvan veya koyun/keçi ile sığır karkasını kapsar, sözleşme süresi 4 aydan az,  2 yıldan fazla olamaz.

Sözleşmeli kanatlı hayvancılık ve arı ürünleri üretiminde; sözleşme süresi taraflarca belirlenecek.

Sözleşmeli usulde çiğ süt alım satımında; sözleşme süresi 6 aydan az, bir yıldan fazla olamaz.

Et ve Süt Kurumu’nun ( ESK) taraf olduğu sözleşmelerde sözleşme süresi ESK tarafından belirlenecek.

Sözleşmeli su ürünleri yetiştiriciliğinde üretici, Bakanlıktan onaylı su ürünleri yetiştiricilik belgesine sahip olmak zorunda. Sözleşmeye konu ürün, yetiştiricilik belgesine sahip olunan üretim tesisinde yetiştirilmek zorundadır. Üretici, bakanlıktan onaylı yetiştiricilik belgesinde yer alan türlerde ve toplam proje kapasitesi kadar sözleşmeli üretim gerçekleştirebilir.

SÖZLEŞMEDEN CAYMA VE SÖZLEŞMENİN FESHİ

Yönetmeliğe göre, herhangi bir sebep belirtmeksizin, taraflar sözleşmeyi karşılıklı uzlaşı ile feshedebilirler. Feshedilen sözleşmeler taraflarca 15 iş günü içerisinde tarım ve orman il/ilçe müdürlüğüne bildirilecek.

Tarımsal üretim sözleşmelerinde belirtilen mücbir sebepler haricinde sözleşme kapsamında üretilen ürünün alımından veya satımından vazgeçen üretici ya da alıcılar için sözleşmede ceza koşulu belirlenecek. Ceza koşulu, alımından ya da satımından kaçınılan ürün miktarının sözleşmedeki bedelinin yüzde 20’sinden az ve yüzde 50’sinden fazla olamaz. Et ve Süt Kurumu’nun taraf olduğu sözleşmelerde üretici için ceza koşulu bu fıkrada yer alan alt sınırdan daha az olarak belirlenebilir veya ceza koşuluna yer verilmeyebilir.

ARABULUCU DEVREYE GİRECEK

Yönetmeliğin 13. maddesine göre: “Tarımsal üretim sözleşmesinden doğan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Tarımsal üretim sözleşmesinden doğan hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin dava şartı olarak arabuluculuk süreci 1/9/2023 tarihli ve 32296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Doğan Hukuk Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculuk Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür” deniliyor.

Kaynak: Ekonomim

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 21 Nisan 2024
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Alanyaspor 33 45
9. Sivasspor 32 44
10. Antalyaspor 32 42
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Hatayspor 32 33
17. Karagümrük 33 33
18. Gaziantep FK 32 31
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 31 47
8. Bandırmaspor 31 47
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Manisa FK 31 36
12. Keçiörengücü 30 36
13. Şanlıurfaspor 30 34
14. Ümraniye 30 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 33 74
2. M.City 32 73
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 33 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Brentford 34 35
15. Crystal Palace 32 33
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 33 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 31 50
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 32 39
12. Las Palmas 32 38
13. Sevilla 31 34
14. Rayo Vallecano 32 34
15. Deportivo Alaves 31 32
16. Mallorca 31 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 31 14

Gelişmelerden Haberdar Olun

@