1 ayda 41 lokanta kapandı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre son 1 ayda fiyatın en fazla artan ürün kırmızı et oldu. Etin kilosu 400 TL'ye yaklaşırken, kıyma ortalama 320 TL'den satılıyor. Yemeklerde en çok kullanılan ürünlerden soğan 25-30 TL, zeytinyağının litresi ise 110 TL'den alıcısını bekliyor. Artan maliyetler karşısında 10 bin 370 TL olan açlık sınırının bile altındaki asgari ücretle çalışanlar içinse lokantalar artık hayal oldu. Lokantalarda kelle, paça çorbası dahi 100 TL'den başlarken etli yemeklerin porsiyonu 200 TL'ye ulaştı. Dokuz Eylül Gazetesi'nden Murat Ervin'in özel haberine göre; Fiyatların artması nedeniyle de vatandaş yemeğini evinde hazırlayıp sefer tasıyla işine götürmeye başladı. Müşterisi azalan fakat masrafları her geçen gün artan lokantacı esnafı ise tek tek iflas etmeye başladı.

1 AYDA 41 KAPANMA

İzmir Lokantacılar ve Gazinocular Esnaf Odası Başkanı Doğan Kılıç, vatandaşın lokantaya makarna yemeye bile gelmez olduğunu, 'sefer tası' dönemine geri dönüldüğünü söyledi. Esnafın et yemeği satmak istemediğini vatandaşın da fiyatı nedeniyle et yemeği yemek istemediğini kaydeden Kılıç, “Aldığımız 1 kilo et yaklaşık 400 gram fire verir. Geri kalan 600 gramdan ise 5 porsiyonluk yemek çıkar. 1 kilo soğan 30 TL, 5 soğan zaten 1 kilo geliyor. Yani soğanın tanesi 5 TL. Vatandaş kuru fasulyenin veya et yemeğinin yanına kuru soğan istediğinde 5 TL gitti. Bu yemekleri kaça satacaksın ki maliyetin, kiran, vergilerin, banka POS komisyonun, çalışanının maaşı ve sigortasını çıkarabilesin. O nedenle sırf müşteri isterse diye et yemeğinde çeşitler azalıyor ve porsiyonlar küçülüyor” diye konuştu. Yaptıkları son toplantıda bu ay 19 yeni lokantacı esnafı açılırken 41 lokantanın da kapısına kilit vurduğunu tespit ettiklerini açıklayan Kılıç, “Yani açılan lokanta sayısının 2 katından fazlası kapatmış. Bu da zaten lokantaların hızla kapanmaya başlandığını gösteriyor” dedi.

POS'A DA KOMİSYON

Lokantaya yüzde 1 KDV ile ürünlerini alırken müşteriye yüzde 8 KDV ile sattıklarının altını çizen Doğan Kılıç, “Aradaki yüzde 7'lik farkı esnaf ödemek zorunda ala ödeyemiyor. Vergi Dairesi'ne vergini 3-4 ay ödemezsen gelip ceza kesiyor ve dükkanı iflas edebiliyor. POS cihazları için ödenen komisyon da ayrı sorun. Eskiden müşteri bir çorba içip nakit ödemeye yapıyordu. Şimdi ise çorbayı bile kredi kartıyla ödüyor. İşlem başına belli bir oranda komisyon kesildiği için oradan da zarar ediyoruz. Mevcut sistem esnafı başka yollar bulmaya zorluyor” ifadelerini kullandı. NAKİT VEREN KALMADI Alpay Okyay (Adil Müftüoğlu Uğur Lokantası sahibi): Artık ucuz yemek diye bir şey kalmadı. Yağ, tüp, bakliyat, et, soğan gibi aklınıza ne gelirse herşey pahalandı. Örneğin ete 2 aydır, 2 günde bir zam geliyor. Lokantacı, kilosu 400 TL'ye varan eti alacak, onu işleyip satacak da para kazanacak. Ama maliyet artınca, yemeğin fiyatı da artıyor. Öyle olunca müşteriler azalıyor, sefer tasıyla yemeğini getirip götürmeye başlıyor. Artık dışarıda yemek yemek insanlar için lüks oldu. Lokantaya gelen vatandaş etli yemek yerine kıymalı veya sebzeli yemeklere yöneldi. Hayvancılıkla uğraşanlara yem ve süt teşviği verilmiş olsaydı et fiyatları bu noktaya gelmezdi. Eskiden müşterinin yarısı nakit öderken şimdi çeyreği bile nakit ödeyemiyor. Esnaf dükkanının kirasını bile ödeyemezken devlet stopaj vergisini istediği için borçlanıyor. Telem gıda maddelerinde devlet KDV'yi yüzde 1'e indirdi ama satışımızı yüzde 8 ile yapıyoruz. Sokak arasındaki küçücük köfteciler bile 15 bin TL vergi ödüyor. Her ay onlarca esnafımız kapatıyor.

EN DÜŞÜK 100 TL

Esnaf lokantalarında çorba, makarna veya pilavın yanına bir çeşit ana yemeğin verildiği tabldot yemeğinin fiyatı 100 TL'den başlıyor. Ana yemeğin etli tercih edilmesi halinde ise fiyat farkı eklenirken müşterilere kişi başı 3 dilim ekmek veriliyor. Fazladan ekmek talebi ise ücrete tabi oluyor.

Kaynak: dokuzeylul.com