Gıda arzında büyük tehlike: Fiyatlar her an fırlayabilir

Gıda fiyatları üzerinde aşırı iklim olayları, düşük stok seviyeleri ve jeopolitik risklerle ilgili baskı sürüyor. Uzmanlara göre uluslararası gıda fiyatları her an tekrar artışa geçebilir.

Gündem 29.01.2023, 18:30 29.01.2023, 18:39
Gıda arzında büyük tehlike: Fiyatlar her an fırlayabilir

Tarım uzmanları ve analistler, küresel gıda kaynaklarının hâlâ tehdit altında olduğu konusunda uyarılarına devam ediyor.

Financial Times’ın haberine göre, 2022’de sert yükselen gıda fiyatları uluslararası piyasalarda düşse de düşük stok seviyeleri ve yüksek döviz maliyetleri gelişmekte olan ülkelerdeki gıda maliyetlerini artırmaya devam ediyor. Ayrıca aşırı iklim olayları ve düşük stok seviyeleri gıda fiyatlarının alarm vermesine neden oluyor.

SAVAŞ ETKİSİ

Geçtiğimiz yıl gıda fiyatları, Rusya-Ukrayna savaşından önce, kuraklık ve pandemi nedeniyle zaten yüksek seyrediyordu.

Ardından, Moskova’nın dünyanın en büyük gübre ihracatçısı olarak Ukrayna’da savaşa girmesi gıdaların fiyatlarını sert yükselirken, azotlu gübreler için kritik bir bileşen olan doğalgaz fiyatlarındaki sıçrama da tarım piyasası üzerinde baskı oluşturdu.

Savaş sürerken Moskova ile Kiev arasında imzalanan tahıl anlaşması, Rusya’dan bol miktarda tedarik sağlanmasıyla birlikte fiyatların düşürülmesinde önemli bir rol oynarken, düşen doğalgaz fiyatları gübre piyasalarını sakinleştirdi.

BM Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) uluslararası ticareti yapılan tarımsal emtiaları referans alan Gıda Fiyat Endeksi 2022’de zirveyi gördükten sonra dokuz ay üst üste düşüş kaydetti. Kritik besinlerin fiyatları, geçen yılın en yüksek seviyelerinin yaklaşık yüzde 40 altında seyretti.

İKLİM KOŞULLARI TEHLİKE OLUŞTURUYOR

Ancak analistler, değişken enerji fiyatlarına ve iklim değişikliğinin mahsul üretimi üzerindeki etkisine dikkat çekerek tahıl anlaşmasının bozulabileceği konusunda uyarılarda bulundu.

Dünya Bankası tarım ekonomisti John Baffes, “Mevcut durum tek motorla uçmaya benziyor. Motor çalıştığı sürece sorun yok ama motor durursa sorun yaşarsın. Risklerden herhangi biri gerçekleşirse, fiyatlarda çok ama çok hızlı bir artış göreceğiz” dedi.

En acil tehlike ise mart ayında yenilenmesi beklenen BM destekli tahıl anlaşması. Anaşmanın uzatılması konusundaki herhangi bir başarısızlık, Ukrayna tahıl ihracatını engelleyerek fiyatların yeniden fırlamasına yol açabilir.

JEOPOLİTİK RİSKLER

Pek çok mahsul ve gübre Rusya’ya uygulanan yaptırımlardan muaf olsa da Rus ve Avrupalı yetkililere göre, birçok banka, sigortacı ve lojistik grubu, Rus ürünlerinin ticaretini yapmak konusunda isteksiz davranıyor. Jeopolitik gerilimlerin arzı kesintiye uğratabileceğine dönük beklentiler ise hâlâ güçlü.

Diğer bir tehdit ise iklim. Geçen yıl Avrupa’da ve dünyanın diğer bölgelerinde rekor kıran sıcaklıklar yaşanmıştı. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi geçen yılın sonlarında, “Hava koşulları, 2023’te küresel sıcaklıkların 2022’den daha sıcak olmasına yol açacak” uyarısında bulundu.

STOK VE DÖVİZ ETKİSİ

Ayrıca düşük tahıl stok seviyeleri de analistlerin küresel gıda tedariki konusundaki endişelerini artırdı.

ABD Tarım Bakanlığı eski baş ekonomist Joseph Glauber, “Düşük küresel stok durumu nedeniyle fiyatlar dalgalı olmaya devam edecek. Bu baharda kuraklık veya önemli bir hava olayı ortaya çıkarsa fiyatlar daha keskin bir şekilde yükselebilir” dedi.

Öte yandan döviz hareketleri de birçok gelişmekte olan ülkede gıda arzı için tehlike oluşturdu. Uluslararası piyasalarda gıda fiyatlarında yaşanan düşüşe rağmen, doların gücü yerel para birimlerindeki maliyetleri yüksek tutmaya devam etti. Bu da tüketiciler için gıda enflasyonunu birkaç çeyrek daha süreceği anlamına geliyor.

Kaynak: Sözcü

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 15 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:09
Akşam 20:45
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@