Ekmek ve simit sektöründe çalışanlara "Yıpranma Payı" verilmeli

Değerli okurlarımız;
Öncelikle 11 ayın sultanı Ramazan-ı Şerif ayı hepimiz için hayırlara vesile olsun.

Bu yazımızda, Resmi Gazete’nin 14 Mart 2024 tarihli ve 32489 no’lu sayısında yer alan “Esnaf ve Sanatkarlarca Üretilen Mal ve Hizmetlerin Fiyat Tarifeleri Hakkında Yönetmelikteki Mevzuat Değişikliğinin sonuçlarını, farklı bakış açısıyla anlatmaya çalışacağız.

ASLINDA BU BİR PROJEYDİ

“Ekmek Bakanı Sayın Balcı” ve kurmaylarının uzun zamandır üzerinde çalıştığı proje, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

SON ÇIKAN MEVZUATLA BERABER “ÜLKE GENELİNDE FAALİYET GÖSTEREN HER BİR EKMEK VE SİMİT FIRINI, TİCARET BAKANLIĞI BÜNYESİNDE HİZMET VERMEYE BAŞLADI” DİYEBİLİRİZ.

Sektöre ağır darbe vuran bu kararla, ekmek ve simit üreticileri ve bağlı bulundukları odalar için yeni bir dönem başlamış oldu.

Binbir emekle, ekmek ve simide “Zamanında tarife çıksın diye uğraşan” odaların görevi elinden alınmış oldu. Çünkü odalar, komisyonlara maliyet hesabı üzerinden taleplerini iletecek, teklif bakanlığa gidecek. Ne zaman cevap gelir bilinmez. Birlik, bakanlıktan cevap gelmeyince tekrar yazışmalarını yapacak, yeniden fiyat isteyecek. Bu süre zarfında 2 ay mı, 3 ay mı? Ne kadar zaman geçer bilinmez. Bakanlık, o günkü ekonomik şartlara göre uygun gördüğü tarifeyi onaylayacak. Aradan aylar geçtiği için ekmek ve simit üreticisinin hasretle beklediği tarife enflasyonun altında ezilecek. Bu durumda ekmek ve simit fiyatını devlet belirleyecek.

Genel olarak baktığımızda, ilgili bakanlığın enflasyonu düşük tutmak adına zamanında tarifeyi vermeyeceği için çoğu üretici kapatmak zorunda kalacak.

GİDEN GİDECEK, KALAN KALACAK...

Bu talihsiz durumdan dolayı işletmesini kapatmak zorunda kalan fırıncının pazar payı, mevcutta faaliyet gösteren ekmek fabrikalarına ve yeni açılacak fabrikaların eline geçecek.
Ayakta kalan mahalle fırınları ise, çeşit ekmek ve ürettikleri diğer unlu mamullerle işletmesini ayakta tutabilecekledir. Projenin asıl amacı da buydu…

PEKİ BUNDAN SONRA NE OLMALI?

Ülke genelinde ekmek ve simit üreten tüm fırınların tarife onayı, ilgili bakanlığa ve Türkiye Fırıncılar Federasyonu yetkisinde olacağı için artık yerel odalara, komisyonlara ihtiyaç kalmamıştır. Sektörün tek muhatabı ekmek ve simit tarifesinin onaylanmasından sorumlu Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı “Bakan Balcı” ve onun bağlı bulunduğu ilgili bakanlık olmuştur. O halde, 81 ilde Türkiye Fırıncılar Federasyonu’na bağlı sadece ekmek ve simitten sorumlu odalar kurulmalıdır ki, üreticinin tek bir çatı altında toplanması sektör için daha hayırlıdır.

SEKTÖR İÇİN ŞARTLAR YERİNE GETİRİLMELİ

Madem ki, seçim propagandalarında bile siyasilerin sloganı “Halkımız ucuza ekmek ve simit yesin.” Bunu o kadar çok istiyorsanız, evet bu mümkün! Ama şartları var. Önce onları yerine getirin. Her gün girdi maliyetleri artan, çetin şartlarda üretim yapan bu meslek grubu yıllardır tarifeye mahkum edilmiş, “ekmek – simit ucuz olsun da nasıl olursa olsun” diyen zihniyetin kurbanı olmuştur. Aslında şunlar yapılsa, Türkiye genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 30 bin fırıncı esnafı mağdur edilmezdi. 
Öncelikle, ekmek ve simidin ucuz olabilmesi için girdi maliyetleri sabitlenmeli, bu sektör için teşvikler oluşturulmalıdır ki, alan razı, satan razı olsun.

DEVLET, EKMEK VE SİMİT ÜRETİCİSİ İÇİN BU TEŞVİK PAKETİNİ UYGULAMALIDIR:

1- Fırıncı sigorta, vergi, stopaj ödemelerinden muaf olmalı.
2- Ekmek ve simit üretiminde kullanılan un, maya, susam pekmez alımları yıl boyunca bakanlığın belirlediği tedarikçilerden sabit fiyat tan alınabilmeli.
3- Elektrik, su, doğalgaz faturaları sabit tutulmalı.
4- Ekmek ve simit üreticisine ‘0’ faizli destek kredisi imkanı sağlanmalı.
5- Ekmek ve simit sektöründe çalışanlar yıpranma payına hak kazanmalı.
6- Haftada bir gün bakanlık onayıyla fırınlar kapatılmalı.

Sakın abarttığımızı düşünmeyin! Bunlar, yıllardır haksızlığa uğrayan sektör için çok makul istekler.

Sonuç olarak;

Bize, bu sonu hazırlayanların bunları da başaracağını umut ediyor, sektörün yaşadığı tarife dayatmasının son bulmasını Allah’tan niyaz ediyorum.