Son Dakika

Naki Bakır Uyardı: “Tarımda sosyal patlama kaçınılmaz hale geldi”

Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır, Türkiye tarım sektörüne ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin tarımda yıllardır süren ihmalkâr yaklaşımı nedeniyle bugün sosyal patlama eşiğine geldiğini belirten Bakır, hem üretim hem de dış ticaret açısından alarm veren rakamları kamuoyuyla paylaştı.

Ekonomi 21.04.2025, 08:37
Naki Bakır Uyardı: “Tarımda sosyal patlama kaçınılmaz hale geldi”

Naki Bakır, Türkiye’de tarım arazilerinin yıllar içinde konut, sanayi ve turizm yatırımları ile hızla elden çıktığını, bu durumun çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını vurguladı. TÜİK verilerine atıf yapan Bakır, 1990-2024 döneminde Türkiye nüfusu yüzde 51,7 artarken, toplam ekilen tarım alanının yüzde 5,3 azalarak 21 milyon 347 bin hektara düştüğünü kaydetti. Aynı dönemde kişi başına düşen ekilebilir alanın 4 dekardan 2,5 dekara gerilediğini ifade etti.

"Buğday üretimi yerinde saydı, kişi başına düşüş yüzde 31"

Türkiye’nin buğday üretiminin 1990 yılında 20 milyon ton olduğunu hatırlatan Bakır, 2024 yılında da 20,8 milyon tonla aynı seviyelerde kalındığını belirtti. Ancak artan nüfus nedeniyle kişi başına buğday üretiminin yüzde 31,4 azalarak 354 kilodan 242 kiloya düştüğünü vurguladı. Arpa, nohut, mercimek, tütün gibi ürünlerde de benzer düşüşlerin yaşandığını belirten Bakır, ayçiçeği, mısır ve pamukta ise sınırlı artışların dikkat çektiğini söyledi.

"Tarımda net ithalatçı olduk"

Tarım dış ticaret verilerini de değerlendiren Bakır, Türkiye’nin artık net ithalatçı bir ülke konumuna geldiğini ifade etti. 2023 yılında 9,6 milyar dolarlık tarım ihracatına karşılık 13,8 milyar dolarlık ithalat yapıldığını söyleyen Bakır, 2024’te ise dış ticaret açığının 1,5 milyar dolara gerilediğini, ancak 2025’in yalnızca ilk iki ayında açığın şimdiden 741 milyon doları aştığını bildirdi.

İşlenmiş gıda ürünlerinde Türkiye’nin ihracat fazlası verdiğini belirten Bakır, “Ancak bu ürünlerin hammaddesi genellikle ithal. Dolayısıyla elde edilen katma değer çok sınırlı kalıyor” dedi.

"Yatırım teşviklerinden en az payı tarım aldı"

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerini analiz eden Naki Bakır, 2012-2025 döneminde düzenlenen yatırım teşvik belgeleri içinde tarımın payının yalnızca yüzde 1,3 olduğunu belirtti. Toplam istihdam projeksiyonlarında da tarımın payının yüzde 2’nin altında kaldığını vurgulayan Bakır, “Bu tablo tarımın yatırımda da göz ardı edildiğini gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Tarımın yapısal sorunlarını sıraladı

Bakır, tarım sektöründe öne çıkan temel yapısal sorunları ise şöyle sıraladı:

  • Sulama altyapısının yetersizliği

  • Yanlış arazi kullanımı ve erozyon

  • Girdi maliyetlerinin yüksekliği

  • Finansmana erişim güçlüğü

  • Üretim planlamasındaki eksiklik

  • Çiftçilerin örgütsüzlüğü ve pazarlama sorunları

  • Eğitim eksikliği ve teknolojik yetersizlik

  • Miras yoluyla bölünen küçük araziler

  • Uzmanlaşma eksikliği

Tarımın ciddi bir yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Bakır, “Eğer acil ve köklü adımlar atılmazsa, bu gidişat hem üreticiyi hem de tüketiciyi daha da mağdur edecek” ifadelerini kullandı.

#naki bakır #tarım
Yorumlar (0)
5
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Namaz Vakti 04 Nisan 2026
İmsak 06:49
Güneş 08:21
Öğle 13:10
İkindi 15:29
Akşam 17:49
Yatsı 19:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1.  Galatasaray 26 64
2.  Fenerbahçe 27 60
3.  Trabzonspor 27 60
4.  Beşiktaş 27 52
5.  Başakşehir FK 27 43
6.  Göztepe 26 43
7.  Samsunspor 26 35
8.  Kocaelispor 27 33
9.  Gaziantep FK 27 33
10.  Alanyaspor 27 31
11.  Çaykur Rizespor 26 30
12.  Konyaspor 27 30
13.  Gençlerbirliği 27 25
14.  Antalyaspor 27 25
15.  Kasımpaşa 27 24
16.  Kayserispor 27 23
17.  Eyüpspor 27 22
18.  Fatih Karagümrük 27 17
Takımlar O P
1.  Erzurumspor FK 32 69
2.  Amed SK 32 67
3.  Esenler Erokspor 32 63
4.  Çorum FK 33 62
5.  Bodrum FK 33 60
6.  Pendikspor 33 57
7.  Bandırmaspor 33 51
8.  Keçiörengücü 32 47
9.  Sivasspor 32 47
10.  Iğdır FK 32 45
11.  Van Spor FK 32 43
12.  Manisa FK 33 43
13.  Boluspor 32 42
14.  Ümraniyespor 33 39
15.  Sarıyer 32 39
16.  İstanbulspor 32 39
17.  Serik Belediyespor 32 35
18.  Sakaryaspor 32 32
19.  Hatayspor 33 7
20.  Adana Demirspor 33 6
Takımlar O P
1.  Arsenal 31 70
2.  Manchester City 30 61
3.  Manchester United 31 55
4.  Aston Villa 31 54
5.  Liverpool 31 49
6.  Chelsea 31 48
7.  Brentford 31 46
8.  Everton 31 46
9.  Fulham 31 44
10.  Brighton & Hove Albion 31 43
11.  Sunderland 31 43
12.  Newcastle United 31 42
13.  Bournemouth 31 42
14.  Crystal Palace 30 39
15.  Leeds United 31 33
16.  Nottingham Forest 31 32
17.  Tottenham 31 30
18.  West Ham United 31 29
19.  Burnley 31 20
20.  Wolverhampton 31 17
Takımlar O P
1.  Barcelona 29 73
2.  Real Madrid 29 69
3.  Villarreal 29 58
4.  Atletico Madrid 29 57
5.  Real Betis 29 44
6.  Celta Vigo 29 41
7.  Real Sociedad 29 38
8.  Getafe 29 38
9.  Athletic Bilbao 29 38
10.  Osasuna 29 37
11.  Espanyol 29 37
12.  Rayo Vallecano 30 35
13.  Valencia 29 35
14.  Girona 29 34
15.  Sevilla 29 31
16.  Deportivo Alaves 29 31
17.  Elche 30 29
18.  Mallorca 29 28
19.  Levante 29 26
20.  Real Oviedo 29 21

Gelişmelerden Haberdar Olun

@