Fırıncılar: Zammı keyfimizden yapmıyoruz!

Hakkari’de faaliyet gösteren çok sayıda fırıncıyla yapılan görüşmelerde ortak mesaj şuydu: “Bu zam, bir kar hırsının değil, bir ayakta kalma çabasının sonucudur.” Artan un, maya, elektrik, su, işçilik ve kira maliyetlerinin altını çizen fırıncılar, son bir yılda temel giderlerde yüzde 100'ü aşan artışlarla karşı karşıya kaldıklarını belirtti.

Bir fırın işletmecisi yaşadığı durumu şöyle ifade etti:

“2024 yılında bir çuval un 500 TL civarındaydı, bugün bin lirayı geçti. Elektrik faturamız aylık 18-20 bin TL'yi buluyor. İşçilere asgari ücretin altında maaş veremeyiz. Tüm bu yüklerin altında ayakta durmak imkânsız hale geldi. Eğer bu zam yapılmasaydı, birçok fırın kapanacaktı.”

“Zam yapmasak ekmek olmayacaktı”

Fırıncılar, vatandaşların gösterdiği tepkiyi anlayışla karşıladıklarını ancak fiyat artışının temel amacının ekmek üretimini sürdürebilmek olduğunu vurguluyor. Özellikle dar gelirli ailelerin zor durumda olduğunu bilen esnaf, çözümün zamla değil devlet desteğiyle gelmesi gerektiğini dile getiriyor:

“Bugün biz zam yaptık diye eleştiriliyoruz ama kimse fırının 24 saat boyunca ne şartlarda çalıştığını, kaç ailenin bu işten geçindiğini sormuyor. Zam yapmasaydık, fırınlar kapanırdı. O zaman sadece fiyat değil, ekmeğe erişim de sorun olurdu.”

Valilik ve sosyal yardımlar çağrısı

Fırıncılar, yerel yönetimlere ve valiliğe de çağrıda bulunarak, dar gelirli aileler için ekmek destek kartı gibi uygulamaların devreye sokulması gerektiğini ifade etti:

“Biz her zaman halkımızın yanındayız. Ama artık elimiz kolumuz bağlı. Devlet destekli sosyal çözümler olmadan bu yükü ne halk ne esnaf taşıyabilir.”

Son bir yılda yüzde 50 artış

Hatırlanacağı üzere, 14 Ekim 2024 tarihinde 8 TL olan ekmek fiyatı 10 TL’ye çıkmıştı. Bu son artışla birlikte ekmek fiyatı bir yılda yüzde 50 artmış oldu. Ancak aynı dönemde un, enerji ve işçilik giderlerindeki artışlar yüzde 100'ün üzerini gördü.

“Bir ekmek bile zarar ettiriyor”

Bazı fırın sahipleri ise, mevcut fiyatlarla bile zarar ettiklerini söylüyor:

“Bugün bir ekmek 12 TL ama üretim maliyeti neredeyse 11.50 TL. Geriye kalan 50 kuruşla ne elektrik ödeyebilirim ne işçime maaş verebilirim. Bu şartlarda üretime devam etmek mucizeye dönüşüyor.”

Son söz: Çözüm ne zamlarda ne tepkilerde

Ekmek, sofraların vazgeçilmezi. Ancak hem üreticinin hem tüketicinin boğulduğu bu ekonomik tabloda sorumluluk yalnızca fırıncılara yüklenemez. Kalıcı çözümler için hem devlet desteği hem de sosyal dayanışma şart.