Ekmek, simit, taksi ve minibüs tarifelerinin belirlenmesinde yeni bir dönem gündemde. AK Parti tarafından TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle fiyat tarifelerinin oda ve birliklerin yanı sıra kamu otoritelerinin denetimine daha açık hale getirilmesi planlanıyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise fiyat değerlendirmelerinde Orta Vadeli Program’da yer alan enflasyon hedeflerinin dikkate alınacak olması.
Tarife doğrudan yürürlüğe girmeyecek
Yeni sisteme göre fırıncılar fiyat tarifelerini bağlı bulundukları odalar üzerinden hazırlayacak. Ancak bu tarifenin uygulanabilmesi için ilgili birliğin onayı gerekecek.
Ticaret Bakanlığı’nın olumsuz görüş bildirmesi halinde ise tarife doğrudan yürürlüğe girmeyecek ve süreç Uzlaşma Komisyonu’na taşınacak.
OVP hedefi fırıncıyı düşündürüyor
Fırıncı esnafının en büyük endişesi, günlük üretim maliyetleri ile resmi enflasyon hedefleri arasında fark oluşması.
Un, maya, enerji, işçilik, kira ve lojistik giderlerinin kısa sürede değişebildiğini belirten sektör temsilcileri, fiyat artışlarının yalnızca OVP hedeflerine göre sınırlandırılmasının gerçek maliyetleri karşılamayabileceğini savunuyor.
Fırıncılar, “Enflasyon hedefi kâğıt üzerinde kalıyor, biz günlük maliyetlerle yaşıyoruz” diyerek sistemin işletmeler üzerindeki yükü artırabileceğini ifade ediyor.
Küçük fırınlar için risk uyarısı
Sektörde kâr marjlarının düşük olduğunu belirten fırıncılar, maliyet artışlarının zamanında fiyatlara yansıtılamaması halinde özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha fazla zorlanacağını söylüyor.
Bu durumun uzun vadede üretimin sürdürülebilirliğini ve mahalle fırınlarının ayakta kalmasını tehdit edebileceği belirtiliyor.
Uzlaşma Komisyonu nasıl çalışacak?
Teklifte, tarafların fiyat konusunda anlaşamaması halinde devreye girecek bir Uzlaşma Komisyonu öngörülüyor.
Komisyonun mülki idare başkanlığında, ilgili kamu kurumları ve meslek kuruluşlarının temsilcilerinden oluşması planlanıyor.
Burada maliyetler, ortalama kâr marjları ve OVP’deki enflasyon hedefleri birlikte değerlendirilecek.
“Gerçek maliyeti kim dikkate alacak?”
Fırıncı esnafı, yeni modelde sektörün doğrudan söz hakkının yeterince güçlü olmayabileceği endişesini de dile getiriyor.
Komisyon yapısının kamu ağırlıklı olması ve karar süreçlerinde idari etkinin artması, fiyatların sahadaki gerçek maliyetlerden uzaklaşabileceği yönünde kaygı oluşturuyor.
Sektör temsilcileri, fiyat tarifelerinde hem tüketicinin korunması hem de üreticinin ayakta kalabilmesi için gerçek maliyetlerin esas alınması gerektiğini vurguluyor.
Gözler Meclis’teki görüşmelerde
Teklifin yasalaşması halinde ekmek ve simit fiyatlarının belirlenmesinde daha merkezi ve denetimli bir sistem devreye girecek.
Fırıncı esnafı ise yeni modelin uygulanmasında maliyet, sürdürülebilirlik ve temsil dengesi kurulmasını bekliyor.
